Nowoczesna książka to już nie tylko okładka z plikiem papierowych kartek. To dzieło sztuki lub nowoczesny twór multimedialny.
Nie da się jej czytać wieczorem przy nocnej lampce ani przeżywać pasjonujących losów bohaterów. Można za to wczuć się w jej formę i odbierać ją wszystkimi zmysłami. Zdarza się, że nowoczesna książka sama kartkuje strony - o ile oczywiście je posiada - a kinetyczny wiersz automatycznie układa się przed oczami. Trudno to sobie wyobrazić? Bardzo trudno. Dlatego trzeba obejrzeć to dziwne zjawisko, zwane liBeraturą, kiedy książka przestaje być nośnikiem tekstu, nie zawiera utworu literackiego, lecz sama nim jest, a jej strona wizualna bywa nie mniej istotna niż fabuła. Już tylko dwa dni trwać będzie niezwykła wystawa "Druga rewolucja książki" w Gdyni.
- Nie ma powodu, by książka ograniczała się do tradycyjnej formy kodeksowej. Dzieło może przybierać dowolną postać i być zbudowane z dowolnego materiału - twierdzi Zenon Fajfer, teoretyk, autor utworów liBerackich i pomysłodawca terminu "liBeratura", który jutro będzie jednym z gości konferencji poświęconej nowoczesnej książce. Zaprezentuje podczas niej "Primum Mobile" - wiersz kinetyczny, zwany też trójwymiarowym czy - jak kto woli - hipertekstowym. Poezja taka to elektroniczny eksperyment i słowna zabawa, w niczym nieprzypominająca wiersza, jaki znamy od setek lat. Jest tam dźwięk, poruszający się obraz i trochę treści na papierze.
- Bo może istnieć harmonia między dwoma rodzajami materialności: papierową i komputerową - twierdzi Fajfer. - W sztuce bowiem ciekawe są rzeczy pozornie niemożliwe.
Na wystawie "Druga rewolucja książki" prezentowanych jest ponad 140 eksponatów. Powierzchnię wystawienniczą opanowały niezwykłe i piękne książki wydane w niskich nakładach oraz tzw. liBeratura, czyli formy, które książkami niby są, ale nie przypominają ich tradycyjnej postaci: nie mają okładki ani pozszywanych kart, często... nie zawierają nawet tekstu. To eksperymenty literacko-plastyczne, które przybierają postaci przedmiotów, instalacji, plików cyfrowych czy akcji plastycznych.
- Takiego przedsięwzięcia w Trójmieście jeszcze nie było - mówi Violetta Trella, przewodnicząca rady programowej projektu "Druga rewolucja książki". - Jest owocem 8. Międzynarodowego Festiwalu Książki Artystycznej, konkursu organizowanego przez warszawski oddział Związku Polskich Artystów Plastyków i jako wystawa pokonkursowa "pielgrzymuje" po międzynarodowych salach. Przyjechała do nas z Irlandii, pokazujemy książki unikatowe oraz prace nawiązujące do sposobu czytania, dotykania, pisania, oglądania, kartkowania. Wystawa daje mieszkańcom Trójmiasta jedną z nielicznych szans zapoznania się z szeroko pojętą sztuką książki, gdyż tego typu międzynarodowe przedsięwzięcia prezentowane są zwykle tylko w dużych ośrodkach artystycznych.
Wystawę "Druga rewolucja książki" można zwiedzać w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym w Gdyni, al. Zwycięstwa 96/98 jeszcze dziś i jutro. Czynna jest w godz. 10-20. Zakończy ją jutro wielka konferencja naukowa z udziałem teoretyków i artystów książki. Wstęp na wystawę jest bezpłatny.
